BES, sermayedarları bezdirdi

Türkiye, bireysel emeklilik sistemiyle Ekim 2003’te tanıştı. 27 Ekim 2003 itibarıyla da sistem fiilen başladı.

Bireysel Emeklilik Tasarruf ve Yatırım Sistemi Kanunu uyarınca yürürlüğe giren BES; tasarrufların toplanması, değerlendirilmesi ve kişiye toplu para ya da maaş ödenmesi esasına dayanıyor. Bu sistem, Sosyal Güvenlik Kurumu'nda mevcut olan sağlık ve diğer hizmetleri sunmuyor. Bu yüzden BES, zorunlu sosyal güvenlik sisteminin alternatifi değil, tamamlayıcısı konumunda.

Emekli olmak için sistemde 10 yıl kalmak ve düzenli katkı payı ödemek gerekiyor. Asgari yasal kesintilerle ayrılabilmek için 10 yıl sistemde kalmak yetmiyor, yaşınızın da 56 olması gerekiyor. Bu 56 yaşın neye göre ve nasıl hesaplandığını ise kimse bilmiyor. Bilen varsa anlatsın biz de öğrenelim.

Sistem başladığı günden beri izleyen bir basın mensubu olarak yetkili herkese sordum, kimseden makul bir yanıt alamadım.

Sistem devreye girdiğinde Türkiye’nin büyük gruplarıyla birlikte sigortacılık alanında faaliyet gösteren küçük gruplar da bu alana yatırım yapmıştı. Ruhsat alan ilk 11 emeklilik şirketi de Yapı Kredi Emeklilik, Ak Emeklilik, Anadolu Hayat Emeklilik, Garanti Emeklilik ve Hayat, Koç Allianz Hayat ve Emeklilik, Oyak Emeklilik, Vakıf Emeklilik, Ankara Emeklilik, Başak Emeklilik, Doğan Emeklilik ile Commercial Union Hayat ve Emeklilik olmuştu...

Şimdi bu listeye bakın bakalım, hangileri faaliyet gösteriyor? Bazılarını yabancılar satın aldı, bazıları da Türkiye’den çıktı. Çünkü bu uzun soluklu bir işti ve yatırılan sermayenin dönüşü zaman alacaktı. Yatırımların geri dönme süresi için önce 5 yıl dediler, sonra 10 yıla çıktı. Kurallar değiştikçe süre uzadı...

Bunları neden mi yazma gereği duydum? Türkiye pazarının en eski sigorta şirketlerinden biri olan Aviva (daha önce elementerden çıkmıştı), Sabancı Grubu’yla ortaklığı bitirip AvivaSA’dan ayrılarak Türkiye pazarından çıktı.

Böylece bireysel emeklilik sektörüne yatırım yapan 4’üncü yabancı şirket de deyim yerindeyse havlu atmış oldu.

Hatırlarsanız daha önce ERGO, Groupama ve Aegon da Türkiye pazarından çıkma kararı almıştı.

“Sigortacılık güven ve istikrar işi” denir ama uzun vadeli bir iş olan BES’te şirketler 20 yılda sürekli el değiştirirse katılımcıları ikna etmek zor olmaz mı?

Şubat ayı itibarıyla katılımcı sayısı 8 milyonun üzerine, fon büyüklüğü de 150 milyarın üzerine çıktı. Emekli olanların sayısı da 140 bine ulaştı. Sistem büyürken şirket semayelerinin sürekli el değiştirmesi sadece bana mı anormal geliyor?

Bu arada, kuruluşundan bu yana adı ve sermayesi değişmeyen tek şirket olan AHE’nin verilerine göre, sistemden emeklilik hakkını kazanan katılımcıların yarısı birikimlerini toplu para olarak almayı tercih ediyor. Yüzde 48’i sistemde kalarak devlet katkısı avantajından faydalanmaya devam ediyor. Yüzde 2’si ise birikimlerini Emeklilik Gelir Planı’na aktararak süreye ya da tutara bağlı programlı geri ödeme tercihi yapıp düzenli gelir elde ediyor.

Bu da ilginç değil mi? 10 yıl sistemde kalıp 56 yaşını dolduranların sadece yüzde 2’si aylık emekli maaşı almayı tercih ediyor. Demek ki sistemde hala eksiklikler var ve yeni ürünlerle bunların giderilmesi gerekiyor.

Yorumlar
Bu habere henüz hiç yorum yapılmamıştır, ilk yorum yapan siz olun!


Yorumunuz editörlerimiz tarafından incelendikten sonra yayınlanacaktır.

Adınız :

Yorumunuz :