BES’te ikinci faza geçiyoruz!

“Birinci faz neydi” diye sormayın. İkinci faz olduğunu duyunca birinci faz olduğunu da öğrendik. Tasarruf ve biriktirme dönemi birinci fazmış. Emeklilik şirketleri bu fazda emeklilik yatırım fonları satmaya ağırlık vermiş. İkinci fazda emeklik yatırım fonlarının yönetimi uzmanlarda olmalıymış(!), BES ömür boyu emeklilik maaşı veren bir sistem olmalıymış, şirketler emeklilik planı satmakla uğraşmalıymış...

Şirketler emeklilik fonu yönetmekle uğraşmasın...

Emeklilik yatırım fonu neydi hatırlayalım: Emeklilik şirketi tarafından emeklilik sözleşmesi çerçevesinde alınan ve katılımcılar adına bireysel emeklilik hesaplarında izlenen katkıların, riskin dağıtılması ve inançlı mülkiyet esaslarına göre işletilmesi amacıyla oluşturulan malvarlığı...

Emeklilik yatırım fonu sadece emeklilik şirketlerince kuruluyor. Dağıtım kanalları aracılığıyla sözleşme vasıtasıyla oluşturulan BES hesaplarına ödenen katkı paylarıyla da hesapta biriktirilebiliyor. Yazılı, sözlü getiri taahhüdü yok. Oransal dağılım katılımcı tarafından belirleniyor. Portföy yöneticisi tarafından yönetiliyor.

Emeklilik planı satsınlar

Peki emeklilik planı neydi? Emeklilik planı, plan kapsamında katılımcıya sunulan fonlara, giriş aidatına, yönetim gider kesintilerine ve fon toplam gider kesintilerine dair bilgileri, bunlara ilişkin hesaplamaları ve emeklilik sözleşmesinin uygulanmasına dair diğer teknik esasları içeriyor.

Emeklilik şirketleri ikinci fazda bu tanımdaki emeklilik planlarını mı satacak? E zaten bu yapılmıyor mu? Ya da ‘Ekim ayında izah edeceğiz hangi planları satacağınızı’ deniyorsa mevcutlar ne olacak? Bu kadar plan neyi başaramadı?

BES’in bu vakte kadar birinci fazda olduğu, ekim ayında yürürlüğe girecek yeni bir yönetmelikle ikinci faza geçeceği söyleniyor. Peki BES’teki birinci faz neydi?

Tam anlamıyla söylenmese de birinci faz BES’i tasarruf ve biriktirmenin önemli olduğu bir sistem olarak görüyor. Peki ikinci faz olarak söylenen ne? Ekim ayındaki yönetmelikte belli olacak. Ancak anladığımız kadarıyla sistemin emeklilik yönüne biraz daha ağırlık verilecek.

“Emeklilik”teki kasıt da ömür boyu maaş alınacak bir yapının oluşturulması. Bireysel emeklilik sistemi hala bir tasarruf sistemi olarak çalışıyor. Emeklilik yatırım fonlarıyla da yatırım sistemi olarak rüştünü ispatladı. Ancak emeklilik işi biraz daha zaman istiyor. Neden mi?

* Katılımcı sayısı aktif nüfusun üçte biri kadar bile değil,

* BES fon büyüklüğü 100 milyar TL bile olmadı (toplam BES fonlarının GSYH’ya oranı açısından önemli),

* Devlet katkısı uygulaması daha 3 yılını doldurmadı,

* Emeklilik şirketleri henüz sadece emeklilik işinden kar yazamıyor,

* İşveren sisteme sıcak bakmıyor,

* Vakıf ve sandıklardaki birikimler ile üyelerin çok azı sisteme dahil edildi,

* Otomatik katılımın ne olacağı hala belirsiz,

* Sistemdeki kesintilere ilişkin revizyon şirketlere yeni iş yükü, maliyet getirdi, geliri azalttı,

* Yıllık gelir sigortasını BES dışında da alabilmek mümkün,

* 2015 yılı hayat mortalite tabloları ortada yok...

 

Çok fazla soru işareti var

Biz daha birinci fazda almamız gereken yolu alamamışız ki ikinci fazı işleme alıyoruz. Daha ne olsun? İşte burada aklıma pek çok soru geliyor. İşte bazıları:

Bu fazlar hangi Bireysel Emeklilik Danışma Kurulu raporunda ya da tutanağında yer alıyor? Sektöre kendini toparlaması için biraz zaman vermek gerekmiyor mu? Özel emeklilik algısı BES’in tasarruf ve yatırım bacağıyla yeni yeni oluşturuluyor. Bu algının insanımızın zihnine yerleşmesi ve sürekliliğinin sağlanması için tutundurma yapmak gerekmiyor mu? Aktif nüfusun tamamının sisteme girmesi sağlanmadan kaç yüz bin kişinin emekli olmasını bekliyoruz? Yönetmeliklerle sektörü geliştirmek ve sosyal güvenliğe destek sağlayacak ek yaşlılık programları oluşturmak böyle mi olacak? BES’te emekli olmayı sektör, taraflar, uzmanlar ve vatandaş olarak ne kadar tartıştık, araştırdık?

Sanırım ikinci fazın olmasını isteyen irade ve yönetmeliği hazırlayan Hazine uzmanlarının gayreti kadar…

Bu sonbahar emeklilik sektörü için ülke gündemimiz kadar yoğun geçeceğe benziyor. Dilerim hayırlı görüşmeler yapar, hayırlı işler çıkarırız.

Yorumlar
Bu habere henüz hiç yorum yapılmamıştır, ilk yorum yapan siz olun!


Yorumunuz editörlerimiz tarafından incelendikten sonra yayınlanacaktır.

Adınız :

Yorumunuz :