“TES ile tasarruflar 3’e katlanacak”

AKILLI YAŞAM // ÖZEL HABER

BNP Paribas Cardif Acente Sigortacılığı ve Banka Sigortacılığı Genel Müdür Yardımcısı Gökhan Sertsöz, yılın son çeyreğinde hayata geçmesi planlanan tamamlayıcı emeklilik sisteminin (TES), sektör açısından çok önemli bir adım olacağını öngörüyor. Halen de hızlı gelişimini sürdüren BES’in (bireysel emeklilik sistemi) katılımcı adedi ve fon büyüklüğünün artacağını tahmin eden Sertsöz, bu büyümede gelecek yıl özellikle TES'in etkili olmasını bekliyor.

Türkiye’nin önde gelen bireysel emeklilik kuruluşları arasında yer alan BNP Paribas Cardif'in TES ile ilgili değerlendirmelerini Genel Müdür Yardımcısı Gökhan Sertsöz Akıllı Yaşam için anlattı...

BES’in geldiği noktayı değerlendirir misiniz? Sistemle ilgili yakın vadeli öngörüleriniz neler?

Genel bir değerlendirme yaparsak BES’in, güncel katılımcı sayısıyla ülkemizin en geniş tasarruf platformu olmaya devam ettiğini görüyoruz. Emeklilik Gözetim Merkezi verilerine göre, 14 Şubat 2025 itibarıyla “gönüllü BES”te katılımcı sayısı 9.6 milyonun üzerinde. Otomatik katılım sistemi (OKS) dahil toplam katılımcı sayısı ise 19 milyonun üzerinde seyrediyor.

Gerek birikim ve yatırım gerekse ek bir emeklilik geliri sahibi olma motivasyonu, BES’teki katılımcı sayısını ve birikim hacmini önemli oranda artırıyor. Dolayısıyla katılımcı sayısındaki büyüme fon büyüklüğüne de yansıyor. Aynı tarih itibarıyla BES katılımcıların fon tutarı 1 trilyon 82 milyar TL’ye ulaşırken, devlet katkısı fon tutarı da 150 milyar TL’ye yaklaştı. Böylelikle katılımcıların fon tutarının toplam büyüklüğü OKS hariç 1.2 trilyonu geçti.

OKS'de 9.8 milyonun üzerinde çalışanın fon tutarı ise devlet katkısı fon tutarıyla birlikte yaklaşık 92 milyar TL’ye yükseldi. 14 Şubat 2025 itibarıyla sistemin toplam fon büyüklüğü 1.3 trilyon TL ye ulaştı. Aralık ve şubat gelişimi karşılaştırıldığında yaklaşık 97 milyar TL düzeyinde fon büyümesi olduğunu gözlemliyoruz.

Bu şekilde bir büyüme trendinin, önümüzdeki aylarda enflasyonun düşmeye başlamasıyla birlikte projekte ettiğimizde, BES’in büyümeye devam edeceğini, yıl sonunda ise OKS ve devlet katkısı dahil toplamda yaklaşık 1.5 trilyon TL üzerinde bir fon büyüklüğüne ulaşmasını bekliyoruz.

Ülkemizin üretim yöntemiyle GSYH’nin, 2024 yılının üçüncü çeyreğinde 11.9 trilyon TL olduğu düşünüldüğünde, sektörümüzün fon büyüklüğünde elde etmiş olduğu başarı daha da net gözler önüne seriliyor.

Aynı şekilde katılımcı sayısında da büyüme devam ediyor. Aralık 2024 sonu ve Ocak 2025 sonu verilerini karşılaştırdığımızda gönüllü BES’e aylık olarak yaklaşık 60 bin yeni katılımcının daha dahil olduğunu görüyoruz.

“Büyüme trendinin devam edeceğini ve yıl sonunda gönüllü BES katılımcı sayısının 10 milyonu aşacağını tahmin ediyoruz. OKS’de de şu an mevcutta 7.5 milyon olan çalışan katılımcı sayısının bu büyüme trendiyle yıl sonunda 7.8 milyona çıkmasını öngörüyoruz.”

TES, sektörü sizce nasıl etkileyecek?

Devletin yüksek teşviği ve yönetmeliklerde yapılan düzenlemelerle hızlı gelişimini sürdüren BES’in 2026 yılında da katılımcı adedi ve fon büyüklüğünde önemli bir büyümeye devam edeceğini öngörüyoruz. Bu büyümede özellikle de sektörümüzün gündeminde olan TES'in etkili olmasını bekliyoruz. Düzenlemeyle birlikte hem çalışan hem de işverenin katılımıyla yapılan yatırımlar sayesinde emeklilik için gerekli olan birikim seviyelerine ulaşmanın önü açılacak.

Şu anda ülkemizde 26 milyon aktif sigortalı çalışan bulunuyor. Bu sayının 19 milyonu 4A kapsamında yer alıyor. TES hayata geçtiğinde, yıllık bazda 200 milyar TL katkının yatırıma dönmesini bekliyoruz. Bu tutar, mevcutta sisteme yönlendirilen tutarın 2 katına tekabül ediyor. Bir başka deyişle TES potansiyel olarak, Türkiye’nin emeklilik için yaptığı tasarruf tutarını 3 katına çıkaracak. Özetle tüm bu süreçlerin sonunda başarıyla kurulacak TES’in hem bireylerin emeklilik tasarrufları için hem de ülkemizin makroekonomik dengeleri bakımından çok önemli bir transformasyon sağlayacağını söyleyebiliriz.

Sigorta sektörü TES’e hazır mı? Uygulamayla ilgili detaylar belli mi?

Henüz tüm detayları belirlenmemiş olsa da TES'in sosyal güvenlik sistemini tamamlayıcısı niteliğinde, geniş kapsamlı ve zorunlu tutulmasının planlandığını biliyoruz. Herkesin uyum sağlayabileceği kadar basit bir sistemle oluşturulacak bu yeni uygulamada ana hedef, işverenlere yönelik teşviklerin de desteğiyle verimliliğin ve katılımın artırılması olacak. Bu yönleriyle TES’in sektörümüz açısından devrim niteliği taşıyacağını öngörüyoruz.

Katılımcılara “ikinci emeklilik” şansı tanıyan TES’in çalışanlara katkısının büyük olacağını düşünüyoruz. Ancak elbette burada başarılı olunması için iki önemli kriter de söz konusu olacak. İlk olarak, az önce bahsettiğim gibi sistemin sağlıklı işleyişi için tüm detaylarının netleşmesine ihtiyacımız var. İkinci kriter ise mevcut ekonomik koşullarda çalışanların tasarruf edebilme güçlerinin artırılması olacak.

“Halihazırda uygulamada olan OKS'den elde edilen tecrübe, TES’e katılım süreçlerinin düzenli bir şekilde takip edilmesine önemli oranda katkı sağlayacak.”

Dünyadaki örneklere baktığımızda farklı emeklilik planlarına yönelik farklı oranlar görebilsek de bize yol gösterici örnekler sektörde konuşuluyor. Örneğin 2024 itibarıyla İngiltere'deki otomatik katılım düzenlemesi çerçevesinde, işverenlerin çalışanlarının emeklilik planlarına minimum katkı payı olarak brüt maaşlarının yüzde 3'ünü ödemeleri gerekiyor. Çalışanlar içinse minimum katkı oranı yüzde 5 olarak belirlenmiş. Dolayısıyla İngiltere’deki çalışanlar bu uygulamayla toplamda yüzde 8 katkı oranından faydalanabiliyor.

Mevcut durumda ülkemiz için de TES ile çalışanın brüt maaşından kesilen yüzde 3’ün yanında, işverenin çalışanın sözleşmesine belli bir oranda katkı sağlayacağı konuşulsa da bu konu henüz net değil.