Türkiye’nin gerçek refah seviyesi açıklandı

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), 2024 yılına ilişkin "Satın Alma Gücü Paritesi" verilerini açıkladı.

SGP ayrıntılı olarak tanımlanmış standart bir mal ve hizmet sepetinin farklı ülkelerdeki fiyat oranı olarak tanımlanıyor. Böylece ülkeler arasındaki fiyat düzeyi farklılıkları gideriliyor ve uluslararası anlamda gerçek fiyat ve hacim karşılaştırmaları yapılabiliyor.

Avrupa Birliği İstatistik Ofisi (Eurostat) tarafından ilan SGP'ye göre kişi başına GSYH endeks değeri, 27 Avrupa Birliği (AB) ülkesi için ortalama 100 birim iken Türkiye için 71 birim oldu ve AB ortalamasının yüzde 29 altında kaldı.

Karşılaştırmalar, 27 AB üyesi ülke, 3 Avrupa Serbest Ticaret Birliği (EFTA) ülkesi (İsviçre, İzlanda ve Norveç), 6 aday ülkeyi (Türkiye, Kuzey Makedonya, Karadağ, Sırbistan, Arnavutluk ve Bosna Hersek) kapsadı.

Söz konusu 36 ülke arasında SGP'ye göre kişi başına GSYH endeksi en yüksek ülke 242 ile Lüksemburg, en düşük ise 35 ile Bosna Hersek olarak belirlendi. Kişi başına GSYH endeksinde Lüksemburg AB ortalamasının yüzde 142 üzerinde, Bosna Hersek ise yüzde 65 altında değere sahip oldu.

AVRUPA'NIN ORTALAMASI 100, TÜRKİYE'NİN ORTALAMASI 80

Ülkelerin gelişmişlik düzeylerinin karşılaştırılmasında kişi başına GSYH temel alınırken tüketicilerin göreli refah düzeylerinin karşılaştırılmasında kişi başına fiili bireysel tüketim endeksleri daha uygun bir gösterge olarak kabul ediliyor. Fiili bireysel tüketim, tüketicilerin satın aldığı mal ve hizmetlere ek olarak devlet veya kar amacı olmayan kuruluşlar tarafından sağlanan eğitim, sağlık gibi hizmetleri de kapsıyor.

Kişi başına fiili bireysel tüketim düzeyi 27 AB ülkesi ortalaması 100 iken Türkiye için 80 oldu ve AB ortalamasının yüzde 20 altında kaldı. Karşılaştırmalarda yer alan 36 ülke arasında kişi başına fiili bireysel tüketim değeri en yüksek ülke 141 ile Lüksemburg, en düşük ülke ise 41 ile Arnavutluk ve Bosna Hersek olarak kayıtlara geçti.

AB'DEKİ 100 EUROLUK SEPET TÜRKİYE'DE 47 EUROYA DOLUYOR

Fiyat düzeyi endeksi, ülkelerin ulusal para birimlerinin karşılaştırmalı olarak döviz kuruna göre alım gücünü gösteriyor. Bir ülkenin fiyat düzeyi endeksi, 100'den büyük ise bu ülke, karşılaştırıldığı ülke grubu ortalamasına göre "pahalı", 100'den küçük ise karşılaştırıldığı ülke grubu ortalamasına göre "ucuz" olarak ifade ediliyor.

Türkiye'nin fiili bireysel tüketime ilişkin fiyat düzeyi endeksi, 2024 yılı sonuçlarına göre 47 oldu. Bu değer, AB ülkeleri genelinde 100 euro karşılığı satın alınan aynı mal ve hizmet sepetinin Türkiye'de 47 euro karşılığı Türk lirası ile satın alınabileceğini gösterdi.

Öte yandan, Eurostat tarafından yayımlanan veriler, bu kurum ve OECD tarafından ortaklaşa yürütülen Avrupa Karşılaştırma Programı çalışmaları kapsamında hesaplanıyor.

Seçili ülkelerin SGP'ye göre 2024 yılı kişi başına GSYH değerleri şöyle:

  2024

Lüksemburg 242

İrlanda 211

Norveç 163

İsviçre 151

Hollanda 136

İzlanda 132

Danimarka 128

Belçika 116

Avusturya 116

Almanya 115

İsveç 113

Malta 109

Euro Bölgesi (20) 104

Finlandiya 103

Avrupa Birliği (27) 100

Fransa 99

İtalya 98

Güney Kıbrıs 95

İspanya 92

Çekya 91

Slovenya 91

Litvanya 88

Portekiz 82

Estonya 79

Polonya 79

Romanya 78

Hırvatistan 77

Macaristan 77

Slovakya 75

Türkiye 71

Letonya 71

Yunanistan 70

Bulgaristan 66

Karadağ 54

Sırbistan 51

Kuzey Makedonya 42

Arnavutluk 37

Bosna Hersek 35